Terugblik inwonersbijeenkomst: Ervaringsdeskundigheid

Verslag inwonerbijeenkomst ervaringsdeskundigheid

Praat mee over goed voelen in Zuid-Limburg

26 mei 2026 – Gemeenschapshuis De Heksenberg, Heerlen

Op 26 mei kwamen inwoners, naasten, vrijwilligers, ervaringsdeskundigen en professionals samen om mee te denken over mentale gezondheid in Zuid-Limburg. Tijdens deze bijeenkomst gingen deelnemers met elkaar in gesprek over drie onderwerpen:

1. Scholing en zelfontwikkeling binnen ervaringsdeskundigheid.
2. Ondersteuning voor familieleden en vrienden van mensen die het moeilijk hebben.
3. Mogelijk een nieuwe naam voor de Herstelacademie.

De avond stond in het teken van samen leren van ervaringen en ideeën ophalen voor de toekomst.

Samen sterker door ervaring

Tijdens het plenaire gedeelte gingen deelnemers met elkaar in gesprek over ervaringsdeskundigheid.

Veel aanwezigen vonden dat het delen van moeilijke ervaringen kan helpen om je beter te voelen. Tegelijkertijd werd benadrukt dat dit niet voor iedereen hetzelfde werkt. Iedereen gaat op zijn eigen manier om met moeilijke situaties.

Ook werd besproken dat ondersteuning vanuit ervaringsdeskundigen en professionals elkaar goed kunnen aanvullen. De ervaring van iemand die iets vergelijkbaars heeft meegemaakt kan veel herkenning geven. Professionele hulp blijft daarnaast belangrijk.

Verder kwam naar voren dat ervaringskennis op veel verschillende gebieden bestaat. Niet alleen op het gebied van mentale gezondheid, maar bijvoorbeeld ook rondom armoede, mantelzorg of verlies. Veel deelnemers vonden dat ervaringskennis meer erkenning verdient.

Welke scholing en zelfontwikkeling is nodig binnen ervaringsdeskundigheid?

De gesprekken over scholing en ontwikkeling gingen niet alleen over cursussen, maar ook over de positie van ervaringsdeskundigen binnen organisaties.

Deelnemers gaven aan dat ervaringskennis meer erkenning verdient. Zij vinden dat ervaringsdeskundigen vaker als gelijkwaardige partners moeten worden gezien.

Daarnaast werd genoemd dat:

• er meer aandacht nodig is voor naasten en suïcidepreventie;
• de-stigmatisering ( van de rol van ervaringsdeskundigheid) belangrijk blijft;
• mensen beter geïnformeerd moeten worden over bestaande ondersteuning;
• er meer keuze moet zijn in opleidingen en ontwikkelmogelijkheden;
• workshops over het ontwikkelen van een eigen herstelverhaal waardevol zijn;
• meer begeleiding, intervisie en ondersteuning gewenst is;
• ook mensen buiten de ggz toegang moeten hebben tot opleidingen;
• vrijwilligers behoefte hebben aan meer ondersteuning;
• communicatie en gelijkwaardigheid belangrijke thema’s zijn.

Veel deelnemers gaven aan dat niet iedereen een mbo- of hbo-opleiding wil of kan volgen. Er is behoefte aan kortere, toegankelijke cursussen die aansluiten bij de praktijk.

Ook werd benadrukt dat ervaringsdeskundigheid niet alleen draait om kennis, maar vooral om menselijk contact, luisteren en verbinding.

Wat hebben naasten nodig?

Een belangrijk gespreksonderwerp was de ondersteuning van familieleden, partners, vrienden en mantelzorgers.

Veel deelnemers vertelden dat zij pas laat ontdekten welke ondersteuning er beschikbaar is. Vaak is informatie verspreid over verschillende organisaties en websites. Daardoor weten mensen niet altijd waar zij terecht kunnen.

Deelnemers gaven aan behoefte te hebben aan:

• één duidelijk overzicht van hulp en ondersteuning;
• een centrale plek waar vragen gesteld kunnen worden;
• een sociale kaart of digitale wegwijzer;
• persoonlijke begeleiding naar passende hulp;
• lotgenotencontact;
• laagdrempelige ontmoetingsplekken;
• informatie en cursussen voor naasten.

De Familiehuiskamer werd genoemd als een goed voorbeeld van een plek waar mensen hun verhaal kunnen delen, herkenning vinden en praktische tips krijgen.

Ook werd gesproken over het belang van vroegtijdige ondersteuning. Veel mensen zoeken pas hulp als zij al overbelast zijn. Daarom is het belangrijk dat informatie en ondersteuning eerder zichtbaar en bereikbaar zijn.

Daarnaast werd aandacht gevraagd voor de positie van mantelzorgers. Deelnemers gaven aan dat de focus vaak ligt op degene die hulp nodig heeft, terwijl naasten zelf ook ondersteuning nodig hebben.

Een andere belangrijke wens was meer ontmoeting en contact in de buurt. Mensen willen graag plekken waar zij elkaar kunnen ontmoeten zonder dat daar direct een zorglabel aan verbonden is.

Wat is een passende naam voor de Herstelacademie?

In verschillende groepen werd gesproken over de huidige naam Herstelacademie.
Veel deelnemers vonden het woord herstel waardevol. Het geeft hoop, perspectief en vertrouwen. Tegelijkertijd vonden sommige deelnemers dat het woord niet voor iedereen passend is. Niet iedereen ziet zichzelf als iemand die moet herstellen.
Ook het woord academie riep verschillende reacties op. Sommige deelnemers vonden het positief klinken en vonden dat het vertrouwen uitstraalt. Anderen vonden het woord te formeel of te hoogdrempelig.
Tijdens de gesprekken werden verschillende alternatieven genoemd. Naast de naam bleek vooral de sfeer belangrijk. Deelnemers gaven aan dat mensen zich welkom, veilig en gezien moeten voelen. Volgens hen zijn gevoel, uitstraling en hoe mensen worden ontvangen belangrijker dan de uiteindelijke naam.
Belangrijke woorden die vaak terugkwamen waren:
• vertrouwen;
• verbinding;
• zelfregie;
• gezien en gehoord worden;
• hoop;
• perspectief;
• warmte;
• groei;
• eigen kracht;
• gelijkwaardigheid.

Veel deelnemers benadrukten dat de nieuwe naam moet passen bij de inhoud en de waarden van de organisatie.

Wat nemen we mee?

Ondanks de verschillende onderwerpen kwamen tijdens de avond steeds dezelfde thema’s terug:

• mensen willen gezien en gehoord worden;
• ervaringskennis verdient meer erkenning;
• gelijkwaardigheid is belangrijk;
• ondersteuning moet makkelijker vindbaar zijn;
• ontmoeting en verbinding helpen mensen verder;
• er is behoefte aan meer keuzevrijheid en maatwerk;
• de mens moet centraal staan, niet het systeem.

De bijeenkomst liet zien hoeveel kennis, ervaring en betrokkenheid aanwezig is bij inwoners, naasten en ervaringsdeskundigen. De opbrengsten worden meegenomen in de verdere ontwikkeling van mentale gezondheid, ervaringsdeskundigheid en herstelondersteuning in Zuid-Limburg.