Als je elkaar kent, ben je veel eerder geneigd om samen te werken.

Sanne Kurvers is huisarts in Bocholtz en kaderarts psychiatrie. In dit interview vertelt ze waar haar passie voor psychiatrie vandaan komt, waarom korte lijntjes met het sociaal domein zo veel opleveren, en wat ze hoopt dat er over vijf jaar veranderd is.

Waar komt jouw passie voor mentale gezondheid vandaan?

Ik heb altijd getwijfeld of ik psychiater wilde worden, maar dat vond ik te eenzijdig. Als huisarts zie je immers ook psychiatrie, maar daarnaast nog veel meer. Ik werkte daarom eerst als somatisch arts bij Mondriaan, waar ik lichamelijke klachten behandelde bij klinisch opgenomen psychiatrische patiënten. Later, met mijn eigen praktijk in Bocholtz, greep ik de kans om de opleiding tot kaderarts psychiatrie te volgen. Mentale gezondheid heeft me dus altijd al bezig gehouden.

Wat zie je dagelijks gebeuren op het gebied van mentale gezondheid?

Ik zie dat de weerbaarheid van mensen afneemt. Dat is denk ik een algemene tendens: we hebben minder een steunend netwerk om ons heen, we leven individueler en in een ontzettend efficiënte samenleving waarin de druk hoog is. Daardoor zie ik een toename van lichtere, complexere sociale problematiek.

Daarnaast is er vanuit de IZA-transitie een verschuiving van zorg: stabiele, hoogcomplexe psychiatrie mag terug naar de huisarts. Tot slot spelen ook de wachtlijsten en personeelstekorten in de Specialistische GGZ een rol, waardoor wij als huisartsen veel opvangen. We zien een duidelijke, dagelijkse toename van psychiatrie op alle vlakken.

Je bent ook actief betrokken bij het DOCO, wat maakt deze manier van samenwerken zo waardevol?

De korte lijntjes. Vroeger hadden we een soort Multi Disciplinair Overleg-GGZ, maar dat was alleen met één psychologenpraktijk. Nu ga je met veel meer partijen in gesprek over zaken die helemaal niet alleen binnen de GGZ opgelost hoeven te worden, en wordt er meteen actie ondernomen. Omdat je elkaar kent, ben je veel eerder geneigd om samen te werken. Je weet wie je kunt bereiken, en zij weten wie jij bent. Dat werkt anders dan wanneer je binnen dezelfde organisatie vreemden voor elkaar bent.

En wat levert dat op voor de inwoner?

De juiste zorg op de juiste plek. Je denkt veel bewuster na: wie heeft behandeling nodig, wie heeft begeleiding nodig, en welke actie past het beste? Die actie wordt dan ook meteen uitgezet.

Juist kwetsbare mensen weten vaak niet waar ze moeten melden, komen niet bij het juiste loket terecht of geven het op. Nu vraag je toestemming om iemand in het DOCO te bespreken. Geeft de patiënt akkoord, dan kun je meteen zeggen: ‘Dit hebben we besloten, wat kun je hierin bieden?’ De collega neemt dan zelf contact op met de patiënt. Dat werkt veel beter, zeker voor mensen die op meerdere levensdomeinen, zoals financiën en huisvesting, vastlopen.

En wat levert het jou als huisarts op?

Veel minder regeltijd. Het is een goede investering, want dingen worden echt geregeld en er is altijd iemand verantwoordelijk. Zonder DOCO kan zoiets heel omslachtig zijn: dan moet ik eerst uitzoeken wie ik bij de gemeente moet mailen, krijg ik vaak geen reactie, moet ik het opnieuw in mijn agenda zetten om te checken. Terwijl ik nu gewoon aan een collega in het DOCO vraag of die het kan oppakken, en al snel een terugkoppeling krijg. Omdat de lijntjes zo kort zijn, weet je precies bij wie je moet zijn en heb je die hele administratieve rompslomp niet.

Er zijn ook de verkennende gesprekken. Hoe waardevol vind je die aanpak?

Voor mijzelf is de meerwaarde er niet altijd, omdat ik vanuit mijn kaderarts functie vaak al goed kan inschatten of iemand begeleiding of behandeling nodig heeft. Bovendien heb ik twee ervaren praktijkondersteuners GGZ die dat ook kunnen. Voor huisartsen met minder affiniteit met GGZ kan een verkennend gesprek juist heel waardevol zijn om de juiste inschatting te maken.

Wat zou je collega-huisartsen adviseren?

Om beide in te zetten: het verkennend gesprek én het DOCO. Om andere huisartsen te overtuigen, moet het denk ik op korte termijn iets opleveren. Om te beginnen: de financiering is geregeld, dus je krijgt betaald voor de tijd die je erin steekt, het is geen vrijwilligerswerk meer. Daarnaast levert het gewoon tijd op. Je bent even bezig met het organiseren en het vinden van de juiste partners, dat kun je overigens ook uitbesteden aan een projectleider, maar zodra je de juiste mensen, mailadressen en telefoonnummers hebt, levert dat enorme tijdwinst op. Bovendien word je via het DOCO geïnformeerd over mogelijkheden die je zelf niet op je radar had. Dat heeft echt een meerwaarde voor huisartsen.

Stel dat we over vijf jaar terugkijken wat hoop je dan dat er veranderd is, voor inwoners en voor huisartsen?

Ik hoop dat we secuurder verwijzen, en het verkennend gesprek daarvoor in zetten. Daarvoor heb je ook echt de samenwerking met het sociaal domein nodig. Je hebt elkaar nodig om, voordat je iemand naar de Specialistische GGZ verwijst, eerst te kijken of de basis van die persoon voldoende is voor een intensief therapietraject. Want als het op alle fronten wankelt, is de kans groot dat iemand niet op de afspraken komt.

Heb je nog iets dat je collega-huisartsen wilt meegeven?

Vooral dat het DOCO echt de tijdsinvestering waard is. In het begin is er wat opstartwerk, maar je merkt al snel dat het tijdwinst oplevert. Je wordt er ook handiger en slimmer van als huisarts: je leert je netwerk beter kennen, en dat is pure winst voor je eigen praktijkvoering. Ik ben er gewoon heel enthousiast over!