Geerke van der Meijden over pionieren, verbinding en de kracht van het verkennend gesprek

We spreken Geerke van der Meijden, voorzitter van de raad van bestuur van Levanto, en vanaf het allereerste uur als aanjager bij de beweging Mentaal Gezond Zuid-Limburg betrokken. Met een achtergrond als klinisch psycholoog kent zij de regio én de problematiek door en door. Een gesprek over pionieren, haar droom van het verkennend gesprek en het belang van échte verbinding.

Je hebt een unieke reis achter de rug binnen het Zuid-Limburgse zorglandschap. Hoe heeft dit jouw visie op mentale gezondheid gevormd?

Ik heb gewerkt bij verschillende organisaties, Zuyderland, MET-GGZ, Mondriaan en nu Levanto, en ken het netwerk goed. Binnen de FACT-teams bij Zuyderland was ik al erg gewend om met het sociaal domein samen te werken, omdat dat inherent is aan de problematiek van deze cliënten.

Daar zag ik al snel kansen liggen: niet alles is op te lossen met zorg vanuit een GGZ-behandeling. Het welbevinden van mensen zit vaak veel meer in vragen als: kan iemand  meedoen in de maatschappij? Heeft iemand een zinvolle invulling van zijn leven? Allemaal dingen die heel belangrijk zijn voor het welbevinden van mensen.

Hoe is destijds de directe link met de beweging van Mentaal Gezond Zuid-Limburg ontstaan?

Dat begon eigenlijk vanuit de Taskforce Wachttijden en initiatieven zoals ‘De Nieuwe GGZ’. We zijn gaan werken aan een schaalbare variant. Daar kwam het Uniform Instroommodel uit voort. In de slipstream daarvan kwam landelijk het Integraal Zorgakkoord (IZA) in beeld. Ons model paste daar precies in; we liepen eigenlijk een beetje op de troepen vooruit. Om nog meer impact te kunnen maken hebben we dee thema’s preventie en ervaringsdeskundigheid ook essentieel onderdeel gemaakt van het transformatieplan.

Waarom is deze transformatie zo belangrijk voor de regio? Waar zit de échte winst?

Vanaf het begin stond één gedachte centraal: niet de systemen, maar de inwoner. Zij moeten meer regie kunnen voeren over hun eigen proces. Door professionals uit verschillende domeinen samen te brengen, ontstaat ruimte voor een bredere kijk op wat iemand werkelijk nodig heeft. Daarom brengen we de GGZ-professional en het sociaal domein samen in één verkennend gesprek, zodat je veel meer kruisbestuiving krijgt en het palet aan interventies breder wordt. Je stapt af van het medicaliseren. Daarnaast kunnen we de huisartsen beter ondersteunen door al vroeg in het proces mee te denken.

Heb je daar een concreet voorbeeld van uit de praktijk?

Ik zag een aantal jaar geleden een man die werd verwezen met een terugval in zijn depressieve klachten. Hij stond al lang op de wachtlijst. In het eerste intake gesprek binnen de GGZ-instelling bleek dat hij in de winter niet kon wielrennen. Daardoor werd hij opnieuw depressief. Hij had geen therapie nodig, maar daginvulling voor tijdens de wintermaanden als hij niet kon wielrennen. Een plek of activiteit waarin hij ook in die maanden contact met andere mensen kon hebben. Als bij deze man gelijk een verkennend gesprek was gevoerd had hij niet onnodig 1,5 jaar op een wachtlijst hoeven wachten voor een oplossing.

Als we kijken naar het hier en nu: wat is er inmiddels bereikt?

Toen ik destijds de overstap maakte naar Levanto, stonden we echt nog aan de start van het uniform instroommodel en de verkennende gesprekken. Als ik nu zie en de terugkoppeling hoor over hoeveel gesprekken er gevoerd worden denk ik wel: wauw.

Ik word daar heel erg blij van, omdat ik geloof in het product. We zien nu heel evident de impact die we willen: een groot deel van de mensen die voor een verkennend gesprek komen, hoeven we niet door te verwijzen naar de GGZ. Die belanden dus niet op de wachtlijst.

Hoe zie je de rol als bestuurders in Zuid-Limburg?

Onze rol als bestuurders is om de uitvoering te faciliteren en knelpunten weg te nemen die professionals zelf niet kunnen oplossen. Dat vraagt om een voortdurende focus op de vraag welke belemmeringen bestuurlijke aandacht nodig hebben om de beweging in de praktijk te versnellen en te bestendigen. De professionals weten als geen ander wat er nodig is. Hoe kunnen wij ze helpen? Daar mogen we onszelf nog vaker en kritischer op bevragen.

Tot slot, de transformatie is een weg van de lange adem. Hoe zie je de toekomst?

Absoluut positief. Binnen Levanto zit ik nu helemaal op de plek die bij mij past: de focus op de basis, op zingeving en van waarde zijn. Dat is voor iedere inwoner, met of zonder psychische kwetsbaarheid voorwaardelijk voor hun welbevinden. Preventie mag nog wel veel meer aandacht krijgen in Nederland maar ik geloof in de beweging die we aan het maken zijn met elkaar en dat we daarmee impact kunnen maken.