We staan er niet alleen voor – we doen dit samen

“We staan er niet alleen voor – we doen dit samen.”

De wachttijden in de ggz zijn lang, te lang. Ook de medewerkers bij Lionarons GGZ merken dat iedere dag. Sommige cliënten wachten maanden op hulp. Toch zien directeur zorg Hilde Heijnen en manager ketenzorg Wilma Noteborn ook iets anders gebeuren: organisaties weten elkaar steeds beter te vinden. In dit afsluitende deel van onze interviewreeks Samen werken aan minder wachttijd, lichten zij dit toe.

“Vroeger werkten zorgaanbieders meer naast elkaar,” vertelt Wilma. “Nu zoeken we elkaar actief op en participeren we in samenwerkingsverbanden, taskforces en werkgroepen. Dat is echt nodig, want wachttijden los je niet alleen op.”

En juist dat samenwerken staat centraal binnen Mentaal Gezond Zuid-Limburg.

De druk is groot – zeker in Zuid-Limburg

De regio kent al langer grote uitdagingen. Er is veel armoede, laaggeletterdheid en sociaal-maatschappelijke problematiek. Dat zorgt ook voor extra druk op de mentale gezondheid van inwoners.

“De noodzaak wordt steeds groter,” zegt Hilde. “Er moet iets veranderen in hoe we als zorgaanbieders de zorg vormgeven. Niet pas morgen, maar nu.”

Bij de afdeling volwassenenzorg liepen de wachttijden op tot meer dan anderhalf jaar. Mensen kampen met zware psychische klachten.

“En klachten worden natuurlijk niet beter als je heel lang moet wachten,” zegt Wilma.

Toch geloven Hilde en Wilma dat de oplossing niet alleen zit in méér zorg. Het gaat vooral om anders samenwerken en anders kijken naar welke hulp iemand echt nodig heeft.

Niet meteen doorverwijzen

Daarom werkt Lionarons GGZ al langer met een voordeurscreening. Mensen die worden aangemeld, krijgen eerst een screening om te kijken welk aanbod het beste past.

“Als wij niet de juiste plek zijn, sturen we iemand niet zomaar terug naar de huisarts,” legt Wilma uit. “We geven gericht advies over wat beter passend is. Daarbij kijken we samen met de verwijzer ook of behandeling in de gespecialiseerde GGZ wel nodig is.”

Het Uniform Instroommodel helpt daarbij. Via een verkennend gesprek wordt samen gekeken wat iemand nodig heeft. Soms is dat gespecialiseerde ggz, maar soms ook ondersteuning vanuit het sociaal domein, een ervaringsdeskundige of online hulp.

Volgens Hilde draait het vooral om sneller op de juiste plek terechtkomen.
“Het zorglandschap is ingewikkeld. Daarom moet je goed samenwerken om mensen sneller naar het juiste loket te krijgen of om alternatieve opties te overwegen.”

Samenwerken in plaats van weer doorsturen

Wat volgens beiden echt verandert, is de samenwerking tussen organisaties. Niet alleen tussen ggz-instellingen, maar ook met huisartsen, praktijkondersteuners en het sociaal domein.

Zo werken onze behandelaren mee in domeinoverstijgende casusoverleggen  (DOCO’s) in huisartsenpraktijken. Daar kijken professionals samen naar passende zorg voor inwoners.

Ook bieden medewerkers van Lionarons GGZ consultatie aan partners in het sociaal domein en aan de huisartsenzorg. Zo hoeven mensen minder vaak onnodig doorgestuurd te worden.

Hilde ziet hoeveel er nu al gebeurt bij huisartsen en praktijkondersteuners.
“Daar gebeurt echt veel goeds. Soms hebben patiënten – mede dankzij onze consultatie – aan één of twee gesprekken genoeg om weer verder te kunnen, zonder verwijzing naar de ggz.”

Dat vraagt wel een andere manier van denken.
“Je kunt al je energie steken in het nalopen van de wachtlijst,” zegt Hilde, “maar je moet ook investeren in verandering van de werkprocessen. Meer klachtgericht werken vraagt om investeren in je medewerkers die anders zijn opgeleid. Of leren werken met hybride zorgpaden, online tools en AI. Ook leren werken met concepten als Positieve Gezondheid en herstelgericht werken vraagt tijd en aandacht!.”

Meer mogelijkheden buiten de ggz

De komende jaren verwachten Hilde en Wilma veel van ervaringsdeskundigheid en online ondersteuning.

Denk aan herstelgroepen in de wijk, laagdrempelige ontmoetingsplekken en online modules waar mensen zelf mee aan de slag kunnen.

“Als er in de wijk geen aanbod is, kun je de behandeling ook niet afschalen,” zegt Hilde. “Mensen moeten ergens terecht kunnen voor- en na hun behandeling in de ggz.”

Juist die combinatie van online hulp én ondersteuning dichtbij huis kan volgens hen veel verschil maken.

“Niet iedereen hoeft meteen naar de ggz,” zegt Wilma. “Soms helpt het al als iemand op tijd de juiste ondersteuning krijgt.”

Samen bouwen aan een andere manier van zorg

De beweging van Mentaal Gezond Zuid-Limburg draait daarom niet alleen om kortere wachttijden. Het gaat om een andere manier van samenwerken. Meer samen optrekken, meer maatwerk en beter kijken wat inwoners echt nodig hebben.

En dat merken inwoners langzaam steeds meer.

“Misschien beginnen de veranderingen voor de burger klein,” zegt Hilde, “met een verkennend gesprek of een online module. Maar uiteindelijk gaat het om iets groters: dat mensen sneller passende hulp krijgen en niet tussen wal en schip vallen.”

“Wachttijden los je niet alleen op met meer zorg. Je lost ze op door beter samen te werken.”